Lateral Postür Analizi Nasıl Yapılır? Yan Profil Değerlendirmesi ve Klinik Örnekler

Lateral postür analizi, postür değerlendirmesinin en çok bilgi veren bakış açısıdır. Çünkü günümüzde kliniğe başvuran hastaların büyük kısmının şikayeti sagittal düzlemdedir: masa başı çalışmaya bağlı ileri baş duruşu, yuvarlak omuzlar, artmış sırt kamburluğu ve bel çukurluğu bozuklukları. Bu yazıda lateral analizi referans noktalarından ölçüm açılarına, klinik örneklerden sık yapılan yorum hatalarına kadar ele alıyoruz.

Lateral Postür Nedir? Sagittal Denge Neden Önemli?

Lateral postür, vücudun yandan görünümünde segmentlerin birbirine göre dizilimidir. Sağlıklı bir omurga düz değildir; servikal lordoz, torakal kifoz ve lumbal lordozdan oluşan üç eğrilik, yükü emer ve vücut ağırlık merkezini ayak tabanı üzerinde tutar. Bu eğriliklerden biri arttığında veya azaldığında diğerleri kompanse eder ve yük dağılımı değişir.

Sagittal dengenin bozulması; boyun ve bel ağrısı, gerilim tipi baş ağrısı, omuz sıkışma sendromları ve diz ön ağrısı gibi tablolarla ilişkilendirilir. Bu nedenle lateral analiz yalnızca estetik bir değerlendirme değil, ağrının biyomekanik kaynağını aramanın yoludur.

Lateral Postür Analizi Referans Noktaları ve Çekül Hattı

Çekül, lateral malleolün hafif önüne hizalanır. İdeal postürde hat yukarı doğru şu noktalardan geçer:

Lateral Postür Analizinde Nelere Bakılır?

1. İleri baş postürü (forward head posture / text neck)

Kulak memesinin akromionun önünde olması ileri baş postürünü gösterir. Başın her ileri kayması servikal ekstansörlere binen yükü artırır. Objektif ölçüm için kraniovertebral açı (CVA) kullanılır; açı küçüldükçe baş daha öndedir.

2. Omuz protraksiyonu ve torakal kifoz

Akromionun çekül hattının önünde olması ve skapulaların öne-yukarı kayması yuvarlak omuz postürünü gösterir. Torakal bölgede artmış eğrilik (hiperkifoz) çoğu zaman pektoral kısalık, derin boyun fleksörleri ve alt-orta trapez zayıflığı ile birlikte görülür. Bu tablo literatürde üst çapraz sendrom olarak bilinir.

3. Lumbal lordoz: artış ve düzleşme

Bel çukurluğunun artması (hiperlordoz) ya da kaybolması (düz bel) not edilir. Gözle değerlendirme yanıltıcıdır: kalça ve gluteal yumuşak doku profili lordozu olduğundan fazla gösterebilir. Bu nedenle spinöz çıkıntıların palpasyonu veya dijital ölçüm gerekir.

4. Pelvik tilt: anterior ve posterior

SIAS ile SİPS (ASIS-PSIS) arasındaki ilişki pelvik tilti gösterir. Kadınlarda birkaç derecelik anterior tilt normal kabul edilir. Belirgin anterior tilt; kalça fleksör ve lumbal ekstansör kısalığı, abdominal ve gluteal zayıflık ile birlikte görülür (alt çapraz sendrom).

5. Diz: genu rekurvatum ve fleksiyon postürü

Dizin çekül hattının belirgin arkasında kalması hiperekstansiyonu (genu rekurvatum) gösterir; bu durum özellikle hipermobil bireylerde ve dansçılarda sık görülür. Dizlerin sürekli bükük durması ise kalça veya diz fleksiyon kontraktürünü düşündürür.

6. Ayak bileği ve vücut ağırlık hattı

Tüm vücudun öne veya arkaya eğik olması (sway), ağırlık merkezinin ayak tabanında nereye düştüğünü değiştirir. Bu bilgi gözle yorumlanamaz; ön ayak-arka ayak yük dağılımı ancak basınç platformu ile ölçülebilir.

Lateral Görünümde 4 Temel Postür Tipi

Lateral Postür Analizi Örneği: 2 Klinik Vaka

Örnek 1: 34 yaşında yazılım geliştirici – üst çapraz sendrom tablosu

Şikayet: Gün sonunda boyun-sırt ağrısı ve ense kaynaklı baş ağrısı.
Lateral bulgular: Kulak memesi akromionun belirgin önünde, omuzlar protrakte, üst torakal kifoz artmış, lumbal bölge görece normal.
Yorum: İleri baş postürü ve torakal hiperkifoz. Derin boyun fleksörleri ve alt trapez güçlendirme, pektoral esneme ve ergonomik düzenleme planlandı. CVA değeri başlangıçta kaydedildi; kontrol seansında aynı protokolle tekrar ölçüldü.

Örnek 2: 22 yaşında voleybolcu – anterior pelvik tilt ve hiperlordoz

Şikayet: Sıçrama sonrası bel ağrısı.
Lateral bulgular: Pelvis anterior tiltte, lumbal lordoz artmış, dizlerde hafif rekurvatum.
Yorum: Alt çapraz sendrom paterni. Kalça fleksör esneme, gluteal ve abdominal kontrol egzersizleri planlandı. Diz hiperekstansiyonu nedeniyle iniş mekaniği ve dinamik ayak basışı da değerlendirmeye alındı.

Dijital Sensörlerle Sagittal Düzlem Ölçümü

Lateral analizin zayıf noktası, bulguların büyük kısmının açısal olmasıdır. İnsan gözü "kifoz artmış" diyebilir, ancak 6 hafta sonra kifozun birkaç derece azaldığını gözle fark edemez. Fotoğraf üzerinde açıölçerle çalışmak ise her seans dakikalar alır ve kamera açısına çok duyarlıdır.

CIBODY postür analiz cihazı, yan profil görüntüsünde referans noktalarını yapay zeka ile işaretler; ileri baş, omuz pozisyonu, pelvik tilt ve omurga eğriliklerine ait değerleri raporlar. 3D omurga simülasyonu ile hastaya eğriliğini görsel olarak açıklayabilir, kişiselleştirilmiş egzersiz programını aynı sistem üzerinden oluşturabilirsiniz. XC-10 modelinde yer alan statik ve dinamik ayak analizi ise lateral postürün alt halkası olan ağırlık dağılımını tamamlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Kifoz, Lordoz ve İleri Baş Açısını Göz Kararı Değil, Sayıyla Takip Edin

Lateral analizde en kritik bulgular açısaldır: kraniovertebral açı, torakal kifoz, lumbal lordoz ve pelvik tilt. CIBODY postür analiz cihazı yan profil görüntüsünü yapay zeka ile işler, açıları raporlar ve tedavi öncesi-sonrası karşılaştırmayı tek ekranda gösterir.

• XC-10 Ayak Analiz Cihazı – statik, dinamik, yürüyüş ve denge analizi
• XC-60 Ayak ve Postür Analiz Cihazı – ayak + yapay zeka postür analizi + egzersiz planlama
• XC-90 Ayak ve Postür Analiz Cihazı – tedavi başlıkları entegrasyonu ve gelişmiş egzersiz planlama